“Acaba sanatın sırrı burada mı saklı? Eserin rüyada nasıl görüldüğünü anımsamak, onu görüldüğü gibi yeniden anlatmak ve her şeyden önce anımsamaya çalışmak. Belki de tüm keşif anımsamakta gizlidir.”
1938 Günlüğü, Elsa Morante’nin gençlik yıllarında tuttuğu notlardan oluşuyor. Yalnızca gündelik hayatın değil; rüyalar, arzular, suçluluk duygusu, yalnızlık ve aşkın yarattığı kırılganlıkların da yer aldığı bu sayfalarda Morante, henüz yirmi altı yaşındayken, kendi iç dünyasını büyük bir açıklıkla izliyor.
Alberto Moravia’yla yaşadığı çalkantılı ilişkinin gölgesinde yazılan bu metin, gönderilmemiş mektupları, gece düşlerini ve parçalı düşünceleri bir araya getiriyor. Günlük ilerledikçe gerçek ile düş, uyanıklık ile bilinçdışı arasındaki sınırlar siliniyor; yazı, bir itiraftan çok, karanlık bir içsel keşfe dönüşüyor.
Morante’nin sonraki eserlerinde belirginleşecek çocukluk, arzu, suçluluk, annelik, yalnızlık, hayal gücü gibi temalar ilk kez bu metinde bütün çıplaklığıyla ortaya çıkıyor. Dante’den Rimbaud’ya, Freud’dan Kafka’ya uzanan edebî evreniyle birlikte, 1938 Günlüğü hem kişisel bir belge hem de bir yazarın kendi sesini arayışının eşsiz bir kaydı.
