Uzun on dokuzuncu yüzyıl keskin uğraklardan doğdu: Modern devletlerin ve kapitalizmin biçimlenmesi, ulusal birliklerin sağlanması... Bu yüzyılı bütün şiddetiyle yaşayan, şüphesiz modern dünyanın prova sahnesi Fransa’dır. Devrim, Jakoben Diktatörlüğü, Thermidor Darbesi, İmparatorluk, Restorasyon... Bu kesit, insanlık tarihinin yoğun bir özeti gibidir.
Sahnedeki aktörler değişir: XVI. Louis, Robespierre, Talleyrand, Napoléon Bonaparte, XVIII. Louis; gölgede ustaca politik manevralar işler. Sahne arkasında, bütün dönüşümlerin merkezinde bir isim yer alır: Joseph Fouché! Fouché, tarihin bu uğrağında farklı kimliklerle karşımıza çıkar.
İhtiras düzeyi yüksektir fakat apoletlere önem vermez. Politika sahnesinin gerilim unsurlarını sever; insanları hissettirmeden politik girdapların içine atar.
Taşı çatlatan bir sabırla rakiplerinin açık vermesini bekler.
Stefan Zweig, belki de en özgün portre çalışmasıyla karşımıza çıkıyor: Her devirde karşımıza çıkabilecek bir politik figürün, edebi düzeyi yüksek, siyaseten derslerle dolu ruhsal tipolojisinin ince bir çizimini sunuyor.
“Hiçbir zaman gücün temsilcisi olarak ortaya çıkmamak, ancak bütün gücü elinde bulundurmak, bütün ipleri bizzat çekmek, ama asla sorumlu kişi olarak görünmemek. Her zaman bir numaralı kişinin arkasında olmak, arkasına gizlenip onu öne çıkarmak ve bu kişi aşırıya kaçınca, en önemli anda elini çekip onu yüzüstü bırakmak Fouché’nin en sevdiği rol olmuştur.”
