MÜTAREKE İSTANBUL’UNDAN
ŞEYTAN ADASI’NA BİR ESARET HİKÂYESİ
Fransızların Güney Amerika’daki kolonisi olan Şeytan Adası 19. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar sürgün ve ceza adası olarak kullanıldı. Mahkûmların çoğu Fransız olsa da farklı millet ve bölgelerden pek çok kişi de Şeytan Adası’na sürüldü. Emile Zola, Şeytan Adası’nda
yargılanan Alfred Dreyfus hakkında Suçluyorum (J’accuse) kitabını yazdı. Henry Charriere, Kelebek romanında kaçılması neredeyse imkânsız Atlas Okyanusu’nda yaşadıklarını ve kaçma macerasını anlattı. Steve McQueen, kitabın 1973 yapımı filminde
oynadı.
İstanbul’un işgal altında bulunduğu Mütareke Dönemi’nde de Türk mahkûmlardan Şeytan Adası’na sürgün edilenler olmuştu. Mehmet Ali Kayan, bu isimlerden biridir. Hasan İzzettin Dinamo ile Nezih Uzel, Mehmet Ali Kayan’a kendi hikâyesini sorar. Hatta Dinamo,
bu görüşmelerden yararlanarak Türk Kelebeği adlı bir roman yazar. Görüşmeler ve arşiv taramaları sonucu, elinizde tuttuğunuz otobiyografik çalışma meydana gelir.
İşgal altındaki İstanbul’dan Atlas Okyanusu’na uzanan hayret verici bir yolculuk… Çarpıcı gerçekler, dudak uçuklatan olaylar, tam anlamıyla bir hayatta kalma mücadelesi… Dehşetin, korkunun, ümidin ve pek çok duygunun harman olduğu bir hikâye… Gerçek bir vatansever olan Mehmet Ali Kayan’ın otobiyografisini okurken sayfaların nasıl ilerlediğini anlayamayacaksınız.
